Podziel się:

Dwór w Nowej Suchej

  • dwór w Nowej Suchej

    Autor: Piotr Libicki

Informacje ogólne

Lokalizacja: województwo mazowieckie, powiat węgrowski, gmina Grębków

Rodzaj obiektu:
Dwór
Zastosowanie:
Muzeum Architektury Drewnianej Regionu Siedleckiego
Stan zachowania:
Odrestaurowany

Posiadasz więcej informacji
o obiekcie? Skontaktuj się z nami!

Zapoznaj się z historią dworu w Nowej Suchej

Przeczytaj więcej informacji o dworze w Nowej Suchej. Poznaj jego historię. Miłego czytania!

Historia

Wieś znana od XV wieku, zapewne gniazdo i własność rodu Suskich. Co najmniej od XVIII wieku aż do końca Sucha była własnością wybitnej rodziny Cieszkowskich, w pierwszej połowie XVIII stulecia Ignacego Cieszkowskiego, kasztelana liwskiego, a następnie w 1783 roku Krzysztofa Cieszkowskiego, również kasztelana liwskiego. Tu 12 września 1814 roku urodził się hr. August Cieszkowski (1814–1894), ekonomista, polityk, poseł do sejmu pruskiego, ale nade wszystko filozof chrześcijański. Był przyjacielem poety Zygmunta Krasińskiego; jego poglądy nie pozostały bez wpływu na twórczość Cypriana Kamila Norwida. Po ojcu Suchą odziedziczył August Cieszkowski junior (1861–1932). Pod koniec lat dwudziestych XX wieku majątek w Suchej liczył 1557 hektarów. Ostatnim właścicielem Suchej był Felicjan Cieszkowski-Dembiński (1901–1981), adoptowany syn Augusta Cieszkowskiego juniora, wybitny rolnik, po II wojnie światowej profesor Akademii Rolniczej w Poznaniu.

Dwór

Jeżeli spośród mazowieckich siedzib wybrać tę, która najbardziej odpowiadałaby naszemu wyobrażeniu o sarmackiej siedzibie, to w ścisłym gronie faworytów znalazłby się z pewnością dwór w Suchej. I odczuciu temu nie przeszkadza brak kolumnowego ganku, który zwykliśmy uznawać za kwintesencję polskiego dworu. O sile wyrazu stanowi zarówno kształt samego parterowego, nakrytego czterospadowym dachem korpusu z ryzalitami-alkierzami na skraju, jak nade wszystko antyczne piękno trójarkadowego portyku i łacińska sentencja wypisana w tympanonie jego trójkątnego naczółka: „SUB VETERI TECTU SED PARENTALI” – „Pod starym dachem, lecz rodzinnym”. Któż jest w stanie przekonać naszą wyobraźnię, że właśnie w takich modrzewiowych domach-dworach nie zamieszkiwali Sarmaci. Ten pierwotnie koczowniczy lud irańskiego pochodzenia, zasiedlający tereny pomiędzy Donem i dolną Wołgą, z III wiekiem przed Chrystusem zaczął się przesuwać coraz bardziej na zachód, by w końcu I wieku dotrzeć nad Dunaj i wejść w bezpośred-ni kontakt z imperium rzymskim. Konfl ikty z Rzymem oraz sąsiednimi ludami – Hunami, Gotami, Słowianami – powodowały, że część Sarmatów uznała zwierzchnictwo Rzymu, część uległa asymilacji, część natomiast schroniła się w górach Kaukazu. Część w wyniku tych wydarzeń miała dotrzeć nad Wisłę, by dać początek rodowi szlacheckiemu. „Zatem przodek Twój złożył zbroję,/Skoro ujrzał dziedzictwo swoje/I szczęśliwy już Sarmata szablę z pługiem chętnie zbratał;/Zaraz potem ochotnie zniża/Kark swój hardy przed znakiem krzyża,/W czym wiadomość jest doniosła,/Że kobieta krzyż przy-niosła” – śpiewa współczesny bard Jacek Kowalski w Psalmie rodowodowym. Wizerunki siedemnasto- i osiemnastowiecznych potomków starożytnych Sarmatów odnajdziemy na ścianach wielu wiejskich kościółków w całej Polsce. Ich wygolone głowy, sumiaste wąsy i strój na modłę turecką są czymś, czego nie spotkamy w żadnym innym chrześcijańskim kraju od Portugalii po Skandynawię. Dwór w Suchej wzniesiony został w 1743 roku dla Cieszkowskich, być może dla Ignacego Cieszkowskiego, kasztelana liwskiego. W latach czterdziestych XIX wieku dobudowano murowany trójarkadowy ganek poprzedzający wejście, tak doskonale harmonizujący z „sarmacką” bryłą dworu. W tympanonie trójkątnego naczółka poza łacińską sentencją znalazł się również herb Cieszkowskich Dołęga. W ostatnich latach do stworzonego przy dworze w Nowej Suchej skansenu przeniesiono drewniany dwór z Rudzienka w gminie Kołbiel. Klasycystyczny, parterowy, nakryty dachem czterospadowym z czterokolumnowym gankiem poprzedzającym wejście. Powstał zapewne w pierwszej połowie XIX wieku, być może dla Grabowskich.

Źródła wiedzy

Tekst: Piotr Libicki, Dwory i Pałace wiejskie na Mazowszu, Poznań 2013.
Zdjęcie: Piotr Libicki


Dwory i Pałace Wiejskie na Mazowszu

Powyższy opis pochodzi z publikacji Piotra Libickiego, pt. "Dwory i Pałace wiejskie na Mazowszu".

Wydawnictwo REBIS

Publikacja "Dwory i pałac wiejskie na Mazowszu" została wydana przez wydawnictwo REBIS.

Opis książki od wydawcy:

Przewodnik dokumentujący ziemiańskie siedziby; prawie 600 obiektów z terenu obecnego województwa mazowieckiego. Dwory i pałace wiejskie na Mazowszu to kolejna po bestsellerowych Dworach i pałacach wiejskich w Wielkopolsce książka-katalog-przewodnik poświęcona historycznym siedzibom ziemiańskim. W książce opisanych zostało 629 obiektów z terenu obecnego województwa mazowieckiego.

  • Współautor publikacji: Marcin Libicki

  • ISBN: 978-83-7301-826-6

  • Ostatnie wydanie: 2013 r.

  • Nakład książki został wyczerpany


Autor książki: Piotr Libicki

Piotr Libicki (ur. 1973 r.), historyk sztuki, członek Stowarzyszenia Historyków Sztuki, autor i współautor przewodników i książek, w tym serii poświęconej dworom i pałacom wiejskim w Wielkopolsce, w Małopolsce, na Mazowszu i na Podkarpaciu. W latach 1999-2009 współpracownik Telewizji Polskiej w Poznaniu, autor i współautor ponad 100 programów krajoznawczych i reportaży. W latach 2013-2015 gościnny wykładowca w Instytucie Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej UAM, a w latach 2018-2019 w Instytucie Historii Sztuki UAM. Od 2013 roku pełnomocnik Prezydenta Miasta Poznania ds. estetyki miasta.

Piotr Libicki

logo dwory i pałace polski

Copyright © 2020 Dwory i Pałace Polski. Powered by Indico S.C.  & Joomla! CMS 

Znajdż nas na:

Instagram Facebook Facebook youtube

Kontakt

Indico S.C. , Wałowa 10/3, 84-200 Wejherowo
NIP: 5882424318, REGON: 366309509
tel. + 48 58 778-21-30

Kontakt z redakcją:

Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.