Podziel się:

Zapoznaj się z historią pałacu w Wielgolasie

Przeczytaj więcej informacji o pałacu w Wielgolasie. Poznaj jego historię. Miłego czytania!

Historia

Wzniesiony lub gruntownie przebudowany w czwartej ćwierci XIX wieku dwór, o zróżnicowanej bryle parterowej i piętrowej, z czworoboczną trójkondygnacyjną wieżą częściowo wtopioną w piętrową część budynku i nakrytą ściętym dachem namiotowym w duchu architektury francuskiej. Półkoliście zamknięte okienka górnej kondygnacji wieży bliższe są jednak włoskiemu belwederowi aniżeli francuskiej wieży – pawilonowi, tak jak nieregularna struktura i kolumnowe portyki od frontu i w elewacji bocznej, dodane zapewne później, bliższe są włoskiej willi niż regularnemu francuskiemu pałacowi. Nie przesądza to jednak w sposób jednoznaczny o stylowym charakterze wielgoleskiej siedziby, którą należałoby określić jako eklektyzującą. Naroża boniowane. Dach na części parterowej trójspadowy, na części piętrowej – czterospadowy.

W końcu XVIII wieku Wielgolas w części był własnością Radziwiłłów, a w części Przedziszewskich (Przeciszewskich?). W 1837 roku Wielgolas kupił rosyjski generał Jerzy Fanshave (Fanshawe). Od 1859 roku właścicielem był jego syn Jerzy Fanshave młodszy. W 1866 r. jako właściciel wymieniany jest Jan Ordęga.

Później, po wielu kolejnych zmianach właścicieli, zapewne od schyłku XIX wieku aż do końca Wielgolas był własnością Wyleżyńskich, w tym w 1909 roku i w końcu lat dwudziestych Bohdana Wyleżyńskiego. Majątek liczył wówczas 613 hektarów. Dwoje spośród czworga dzieci Bohdana Wyleżyńskiego i Celiny z Lesznowskich, właścicieli Wielgolasu, zginęło w czasie wojny. Ludomir Bohdan Wyleżyński, urodzony w 1921 roku w Wielgolasie, sierżant podchorąży, członek Konfederacji Narodu, poległ w starciu z wojskami sowieckimi 22 lipca 1944 roku w Puszczy Ruskiej. Odznaczony został pośmiertnie Krzyżem Walecznych. Janina Wyleżyńska (ur. 1923), podporucznik AK, zginęła w powstaniu warszawskim 22 września 1944 roku – dwukrotnie odznaczona Krzyżem Walecznych.

Dom i ładny park w bardzo dobrym stanie. Obiekt zamieszkany, niedostępny, niewidoczny z większej odległości. Własność prywatna.

Źródła wiedzy

Tekst: Piotr Libicki, Dwory i Pałace wiejskie na Mazowszu, Poznań 2013.

Korekta: Nina Herzberg-Zielezińska, źródła:

  • Dziennik Warszawski. 1868, nr 176
  • Korrespondent Rolniczy, Handlowy i Przemysłowy : wychodzi dwa razy na tydzień przy Gazecie Warszawskiéj. 1858, № 49

Zdjęcie: Piotr Libicki


Dwory i Pałace Wiejskie na Mazowszu

Powyższy opis pochodzi z publikacji Piotra Libickiego, pt. "Dwory i Pałace wiejskie na Mazowszu".

Wydawnictwo REBIS

Publikacja "Dwory i pałac wiejskie na Mazowszu" została wydana przez wydawnictwo REBIS.

Opis książki od wydawcy:

Przewodnik dokumentujący ziemiańskie siedziby; prawie 600 obiektów z terenu obecnego województwa mazowieckiego. Dwory i pałace wiejskie na Mazowszu to kolejna po bestsellerowych Dworach i pałacach wiejskich w Wielkopolsce książka-katalog-przewodnik poświęcona historycznym siedzibom ziemiańskim. W książce opisanych zostało 629 obiektów z terenu obecnego województwa mazowieckiego.

  • Współautor publikacji: Marcin Libicki

  • ISBN: 978-83-7301-826-6

  • Ostatnie wydanie: 2013 r.

  • Nakład książki został wyczerpany


Autor książki: Piotr Libicki

Piotr Libicki (ur. 1973 r.), historyk sztuki, członek Stowarzyszenia Historyków Sztuki, autor i współautor przewodników i książek, w tym serii poświęconej dworom i pałacom wiejskim w Wielkopolsce, w Małopolsce, na Mazowszu i na Podkarpaciu. W latach 1999-2009 współpracownik Telewizji Polskiej w Poznaniu, autor i współautor ponad 100 programów krajoznawczych i reportaży. W latach 2013-2015 gościnny wykładowca w Instytucie Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej UAM, a w latach 2018-2019 w Instytucie Historii Sztuki UAM. Od 2013 roku pełnomocnik Prezydenta Miasta Poznania ds. estetyki miasta.

Piotr Libicki