Pałac w Mierzęcinie

Mierzęcin to wieś położona w gminie Dobiegniew, w powiecie strzelecko-drezdeneckim. Po raz pierwszy została wymieniona w źródłach w 1333 roku jako lenno Hermanna Robel. W 1337 roku znajdowała się już w rękach rodu von der Osten. Betkin von der Osten nadał swojej żonie, Małgorzacie Nałęczównie, dożywocie we wsi.

Pod koniec XV wieku dobra trafiły do rodu von Gramme (Gramm). Około 1450 roku źródła wymieniają Henninga von Gramme (E. Rymar 654), a w 1499 roku – Mathiasa, Henninga II, Eckharta, Clausa i Christopha von Gramme (E. Rymar 813). Po 1640 roku Asmus von Gramme sprzedał majątek szwedzkiemu pułkownikowi Danielowi Ouvris. Jego wdowa, Margarete Hedwig z domu von Parr, ponownie wyszła za mąż za szwedzkiego generała Helmfeldta (Holmfeldta).

W 1658 roku elektor Fryderyk Wilhelm – według jednej z wersji – skonfiskował majątek Helmfeldta, według innej zaś w 1667 roku odkupił go za 9000 talarów i wydzierżawił rotmistrzowi von Gramme. W 1673 roku posiadłość znajdowała się w rękach Balthasara Ludwiga von Gramme.

Ród von Sydow i przejęcie przez von Waldow

W 1715 roku właścicielem majątku został Joachim Friedrich von Sydow, fundator murowanego kościoła w Mierzęcinie, istniejącego do dziś. Kilka lat później, w 1721 roku, od rodziny von Sydow dobra zakupił Friedrich Sigismund von Waldow (1682–1742), dając początek mierzęcińskiej linii Hammer-Bernstein rodu von Waldow.

Od tego momentu, aż do 1945 roku, Mierzęcin pozostawał w rękach rodziny von Waldow-Mehrenthin. To właśnie oni stworzyli pałac, park krajobrazowy oraz rozbudowany zespół zabudowań gospodarczych.

Linia rodowa właścicieli z rodu von Waldow

• Friedrich Sigismund von Waldow (1682–1742) & Hedwiga Katharina von Oppen-Trampe / Helena von Güntersberg / Maria von Bismarck, z domu von Bornstaedt
• Friedrich Wilhelm von Waldow (1717–1762) & Henrietta von der Marwitz
• Johann Friedrich Ludolph von Waldow (1762–1830) & Henrietta von Waldow
• Friedrich Heinrich Wilhelm (1792–1848) & Wilhelmina von Winterfeld
• Robert Friedrich von Waldow (1820–1896) & Matylda von Köller-Kantreck
• Bernhard Robert (1856–1914) & Catharina von Köller-Kantreck
• Bernd Sigismund von Waldow (1888–1937) & Ulla von Winterfeld / Anne-Marie Gibelius
• Norbert von Waldow (1921–1944?)

W 1879 roku majątek obejmował 3437 ha gruntów, w 1896 roku – 3748,32 ha, a w 1914 roku – 3617 ha. W skład dóbr wchodziły folwarki: Podlesiec (Waldowshof) i Kępa Zagajna (Friedrichslust, Buschkamp). W 1929 roku Bernd Sigismund von Waldow-Mehrenthin posiadał 3675 ha, wraz z tymi samymi folwarkami.

Budowa i rozbudowy pałacu

Pałac został wzniesiony w latach 1861–1863 z inicjatywy Roberta Friedricha von Waldow. Był to murowany z cegły, podpiwniczony budynek na kamiennych fundamentach, piętrowy, zbliżony w planie do prostokąta i wzbogacony o ośmioboczną wieżę. Powstał w stylu neogotyku angielskiego i stał się reprezentacyjną siedzibą rodu.

Pod koniec XIX wieku wnętrza zostały przebudowane, uzyskując zachowany do dziś wystrój. Kolejna modernizacja miała miejsce w okresie międzywojennym. Początek XX wieku był okresem intensywnej rozbudowy majątku – powstała gorzelnia i kompleks folwarczny.

II wojna światowa i okres powojenny

Pałac i folwark przetrwały II wojnę światową bez większych zniszczeń. Po 1945 roku majątek przeszedł na własność Skarbu Państwa. W latach 1946–1952 pałac służył jako dom dziecka prowadzony przez siostry benedyktynki–Samarytanki od Krzyża Chrystusowego, a następnie jako Państwowy Dom Dziecka.

Od 1959 roku cały kompleks przejęło Państwowe Gospodarstwo Rolne w Mierzęcinie. Pałac został zaadaptowany na biura, stołówkę, świetlicę wiejską, przedszkole i mieszkania pracownicze. Od 1981 roku obiekt pozostawał nieużytkowany, stopniowo popadając w ruinę.

Odbudowa i współczesność

W 1998 roku Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa sprzedała pałac wraz z parkiem firmie NOVOL z Komornik pod Poznaniem. W 1999 roku nowi właściciele dokupili także zabudowania folwarczne. W latach 1999–2001 przeprowadzono gruntowną renowację: wymieniono dach i stolarkę, odnowiono sztukaterie, w ponad 80% wymieniono drewniane stropy na ceramiczne, a także przeprowadzono izolacje i tynkowanie.

Uroczyste otwarcie odrestaurowanego pałacu odbyło się 13 września 2002 roku.

Pałac dzisiaj

Obecnie Pałac Mierzęcin Wellness & Wine Resort pełni funkcję hotelową i restauracyjną. To elegancki kompleks wypoczynkowy położony w otoczeniu XIX-wiecznego parku krajobrazowego, lasów i jezior. Do dyspozycji gości jest 85 pokoi w pałacu i odrestaurowanych budynkach folwarcznych, winnica z własną przetwórnią i piwnicą, winiarnia, stadnina koni oraz Grape Spa – pierwsze w Polsce spa oparte na winoterapii.

• www.zabytek.pl
• www.palacmierzecin.pl
• www.zamkilubuskie.pl

Zdjęcia

• Marcin Grzegrzółka, 2025 r.
• Krystian Mustelak, 2020 r., udostępniono na grupie na FB Dwory i Pałace Polski
• Jerzy Dubiel, www.zamkilubuskie.pl