♕Dwory i Pałace Polski: dwór Du Chateau I historia
Podziel się:

Zapoznaj się z historią dworu Du Chateau w Hrubieszowie

Przeczytaj więcej informacji o dworze Du Chateau w Hrubieszowie. Poznaj jego historię. Miłego czytania!

Historia

Hrubieszów to najbardziej na wschód wysunięte miasto Polski, położone w Kotlinie Hrubieszowskięj. Jego centrum leży na wyspie w ramionach rzeki Huczwy, która kilka kilometrów dalej wpada do Bugu. Należy do Nadbużańskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu. Do miasta turystów przyciągają kurhany, liczne cmentarzyska i inne archeologiczne ciekawostki. Hrubieszów jest miastem narodzin Bolesława Prusa.
Hrubieszów, na początku osada ruska, kolejno wieś królewska i stanica myśliwska Jagiellonów. Nazwa miejscowości najprawdopodobniej wywodzi się od słowa rubież z języka rosyjskiego, co w dosłownym tłumaczeniu oznacza rubież – wał obronny, granicę.

Hrubieszów do przełomu XVIII i XIX w. nazywał się Rubieszowem. W I połowie XIV w. znajdował się w rękach książąt ruskich, a następnie Wielkiego Księcia Litewskiego. Od 1366 r. był lennem polskim, które w 1395 r. weszło w skład dóbr Korony. We wrześniu 1400 r. Hrubieszów otrzymał prawa miejskie z nadania króla Władysława Jagiełły. W XV w. monarcha wybudował w mieście zamek i często w nim przebywał. W 1412 r. w pobliskim Horodle podpisał akt unii horodelskiej. Szczególny rozwój miasta nastąpił w XVI w. i I połowie XVII w., kiedy było siedzibą starostwa przynoszącego wielkie dochody. Rządziły tu znane osobistości z rodów: Tęczyńskich, Żółkiewskich, Leszczyńskich i Opalińskich. W 1648 r. Hrubieszów złupili kozacy Bohdana Chmielnickiego, a w 1655 r. zajęli Szwedzi. N owy, niezwykle ciekawy okres rozwoju miasta i okolic nastąpił na początku XIX w. Wówczas tereny te kupił ksiądz Stanisław Staszic. Stworzył tu jedną z najlepiej zorganizowanych w Europie instytucji, która stała się zalążkiem spółdzielczości rolniczej. Uwłaszczył chłopów, zniósł pańszczyznę i w 1816 r. powołał Towarzystwo Rolnicze Hrubieszowskie.
W II połowie XIX w. Hrubieszów był drugim co do liczby mieszkańców miastem Lubelszczyzny, wyprzedzając Chełm i Zamość.
Jest on miastem rodzinnym Bolesława Prusa, Abrahama Sterna, Wiktora Zina i Stefana Du Chateau. W Hrubieszowie przebywał i tworzył również Bolesław Leśmian.

Na ulicy 3 Maja znajduje się dworek Du Chateau, jeden z najciekawszych zabytków Hrubieszowa. Jego nazwa pochodzi od znanej hrubieszowskiej rodziny, wywodzącej się od żołnierza napoleońskiego. Centralna część dworu została wzniesiona w 1791 r. na miejscu dawnego hrubieszowskiego zamku. Dwór pochodzący z XVIII w. od 1850 r. znajdował się w rękach rodziny Du Chateau. Najsławniejszym przedstawicielem tego rodu był światowej sławy architekt Stefan Du Chateau.

Obecnie zespół dworski jest odnowiony i mieści się w nim Muzeum Regionalne im. Stanisława Staszica. Zgromadzono w nim eksponaty związane ze staszicowskim Towarzystwem Rolniczym. Warte obejrzenia są także zbiory malarstwa oraz stałe ekspozycje (etnograficzna i archeologiczna). W jednej z oficyn dworu Du Chateau mieszkają jego spadkobiercy, a w drugiej mieści się Muzeum Regionalne.

Źródła wiedzy
  • Ryszard Bałabuch, Andrzej Łuczyński, Rezydencje magnackie i dwory szlacheckie Lubelszczyzny, cz. 4, powiaty: biłgorajski, hrubieszowski, janowski, tomaszowski, zamojski, Powiśle-Dęblin 2011.
  • www.teatrnn.pl (udostępniono za zgodą twóców strony)

Tekst: Andrzej Łuczyński, korekta: Patrycja Grygoruk, zdjęcia:

  • Zdjęcia współczesne - Grzegorz Chowicki, 2017 r.
  • Stare widokówki - Lubelska Biblioteka Cyfrowa, domena publiczna, widok dworu od frontu 1940 r., widok dworu z boku 1930 r.