♕Dwory i Pałace Polski: pałac Karola Gebhardta Łódź I historia
Podziel się:

Pałac Karola Gebhardta w Łódzi

  • pałac Karola Gebhardta w Łódzi

    www.wikipedia.org, autor: Pelikan13, lic.: CC BY-SA 3.0 pl

Informacje ogólne

Lokalizacja: województwo łódzkie, Miasto Łódź, Dzielnica Śródmieście

Rodzaj obiektu:
Pałac
Zastosowanie:
Siedziba Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Łodzi i synagoga
Stan zachowania:
Częściowo odrestaurowany
Zespół:
pałacowo-ogrodowy
Skład zespołu:
pałac, budynek lewej oficyny pałacowej, budynek prawej oficyny pałacowej, budynek oficyny mieszkalnej, ogród przypałacowy, ogrodzenie frontowe posesji z dwiema bramami wjazdowymi
Numer rejestru zabytków:
A/141
Data wpisu:
14 Maj, 2013

Posiadasz więcej informacji
o obiekcie? Skontaktuj się z nami!

Zapoznaj się z historią pałacu Karola Gebhardta w Łodzi

Przeczytaj więcej informacji o pałacu Karola Gebhardta w Łodzi. Poznaj jego historię. Miłego czytania!

Historia

W 1856 r., pochodzący z Wrocławia drukarz Karol Gebhardt dostał od miasta plac przy ul. Średniej (obecnej ul. Pomorskiej). W ciągu czterech lat wybudował na nim piętrowy pałac z dwiema oficynami po bokach, drukarnię, farbiarnię, stajnię z wozownią oraz kurnik. W 1861 r. Gebhardt sprzedał zadłużony majątek Władysławowi Kochanowskiemu. Nabywca nie dał rady zapłacić całej kwoty i sprawa skończyła się u komornika. Pałac i zabudowania przejęło wojsko rosyjskie, które stacjonowało tam podczas powstania styczniowego. W 1866 r. posesję ponownie wystawiono na licytację, na której nabył ją pochodzący z Warszawy kupiec, Izrael Ginsberg. Pięć lat później kupił go Bank Handlowy w Łodzi, założony przez wiodących łódzkich fabrykantów. Pałac przebudowano wówczas na styl neorenesansowy, tworząc na parterze kantory dla klientów, a na piętrze biura i salę zarządu. Zwiększenie ilości operacji bankowych doprowadziło do kolejnej przebudowy dokonanej przez Kazimierza Pomian-Sokołowskiego. Bankowcy gospodarzyli tam do 1913 r., w którym to przeprowadzili się do nowej siedziby u zbiegu dzisiejszej al. Kościuszki i ul. 6 Sierpnia. W 1918 r. od Banku Handlowego pałac kupili małżonkowie Adela i Herman Gruenspanowie. Herman zmarł w 1932 r., a zadłużona nieruchomość po raz kolejny trafiła na licytację. Przez kilka lat nie było chętnych na jej zakup, dopiero w 1936 r. nabyła ją gmina wyznaniowa żydowska w Łodzi. I tak pałac stał się siedzibą rabinatu i zarządu gminy żydowskiej. Poza tym mieściła się w nim sala ślubów. W czasie II wojnie światowej posesję przejęli Niemcy, a po jej zakończeniu gospodarzem obiektów została najpierw Wyższa Szkoła Rolnicza, a następnie Uniwersytet Łódzki, który umieścił tam Wydział Chemii i Fizyki. W 1997 r. nieruchomość odzyskała gmina żydowska. Na pierwszym piętrze pałacu znajduje się gminna synagoga, składająca się z sali modlitewnej, babińca i przedsionka. Odbywają się w niej modlitwy oraz wykłady na temat judaizmu, historii i tradycji. Na parterze mieści się gminna stołówka. W budynku gminnym swoje siedziby mają jeszcze inne organizacje żydowskie: Fundacja Monumentum Iudaicum Lodzense, Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Żydów, Fundacja Ochrony i Dziedzictwa Kultury Żydów „Wspólne korzenie”. Na parterze mieści się również Dom Dziennego Pobytu, otwarty dla członków gminy. Od 2005 r. działa również Dom Gościnny „Linat Orchim”, który oferuje miejsca noclegowe dla turystów. W 2008 r. w pałacyku powstała mykwa z odrębnymi pomieszczeniami dla kobiet i mężczyzn. W pozostałych obiektach znajdują się m.in. biura, sale wykładowe i przychodnia lekarska ogólnie dostępna.

Źródła wiedzy
  • Artykuł: Pałac gminy żydowskiej trafi do rejestru zabytków, 06-06-2012 r., - LINK
  • Artykuł: Pałac Gebhardta na liście zabytków, 18-05-2013 r., - LINK
  • Wykaz zabytków wpisanych do rejestru zabytków nieruchomych woj. łódzkiego (stan na 01.05.2015 r.)
  • www.linatorchim.pl
  • www.sztetl.org.pl

Opracowała: Aleksandra Szafrańska-Dolewska

Zdjęcia: