Zachodniopomorskie
  • Pałac w Postominie

    Pałac w Postominie

    Województwo zachodniopomorskie

    Tak jak pozostałe ziemie Postomino także należało do księstwa sławieńskiego. Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z dokumentu z 23 marca 1301 roku, gdy książę Sambor Rugijski nadał księciu Mateuszowi jako lenno kilka wsi ziemi sławieńskiej. W latach 1296-1313 w dokumentach pomorskich wzmiankowany był niejaki Wulfold, który posiadał następujące wsie: Kröslin, Freest i inne w okolicy Wołogoszczy.

  • Dwór w Kwasowie

    Dwór w Kwasowie

    Województwo zachodniopomorskie

    Pierwsza wzmianka o Kwasowie (niem. Quatzow) pochodzi z 22 listopada 1273 roku. W 1337 roku bracia Jasko i Stephanus von Quassow sprzedali majątek. Później przeszedł on w ręce rodu von Massow. Kwasowo zostało podzielone na dwie części - A i B. Część A przejęła rodzina von Brünnow, która posiadała lenno do tej części majątku w 1686 roku.

Dwory i Pałace Pomorza Zachodniego

Obiekty rezydencjalne w województwie zachodniopomorskim

Zespoły rezydencjonalno-parkowo-folwarczne stanowią charakterystyczną kategorię zabytków województwa zachodniopomorskiego. Zlokalizowane są głównie w środkowej i południowo-wschodniej części województwa. Dominują obiekty XIX-wieczne, ale wiele z nich kryje w sobie starsze budowle. Wśród rezydencji występują obiekty z różnych okresów i stylów, od gotyckich (skrzydło w Pęzinie), przez renesansowe (np. Tuczno), po barokowe (np. Siemczyno) i klasycystyczne (np. Przelewice); najmłodsze mają formy neostylowe (np. Otok). Wśród założeń parkowych dominują kompozycje krajobrazowe i romantyczne, ze starodrzewem rodzimym lub egzotycznym (np. Przelewice). Do rejestru zabytków wpisanych jest ok. 170 budynków folwarcznych, głównie inwentarskie i magazynowe.

Czytaj więcej

Pod względem liczebności, rodzaje zabytków to, m.in. rezydencje (269). Widoczna jest znaczna dysproporcja między liczbą wpisanych do rejestru zabytków założeń parkowych (podworskich) a liczbą zabytkowych rezydencji. Wynika to ze znacznego ubytku obiektów podworskich, utraty wartości zabytkowych w wyniku zniszczeń i przekształceń oraz z przyjętej w latach 70. XX w. metodologii ochrony konserwatorskiej, koncentrującej uwagę na ochronie założeń parkowych.

Najwięcej obiektów zagrożonych stwierdzono w środkowo-południowej części województwa, a najmniej w miastach na prawach powiatu z zabudową mieszkalną (Koszalin i Szczecin). Większość zabytków zagrożonych stanowią zespoły rezydencjonalno-parkowo-folwarczne, które są charakterystycznym elementem zachodniopomorskiego krajobrazu kulturowego. Użytkowane w dużej części przez Państwowe Gospodarstwa Rolne, od lat 90. XX w. pozostające w zasobie Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa (obecnie Agencja Nieruchomości Rolnych), dziś w dużej części nieużytkowane, nieremontowane, należące do Skarbu Państwa lub będące własnością osób fizycznych i przedsiębiorstw zajmujących się zasadniczo produkcją rolną – niszczeją w szybkim tempie.

Spośród 256 obiektów rezydencjonalnych tylko 160 jest w stanie niezagrożonym i aż 83 są zagrożone.

Wśród zagrożonych rezydencji największy odsetek stwierdzono w powiatach łobeskim (11; 52,38% zasobu) i choszczeńskim (10; 66,67%). W 2 powiatach występuje znaczny odsetek obiektów zagrożonych wśród zabudowy folwarcznej: białogardzki (9 budynków; 90% całości) i choszczeński (7; 87,50%). Liczne przykłady zagrożonych obiektów rezydencjonalno-folwarcznych stwierdzono w centralnej części województwa, co wynika zarówno ze znacznego nasycenia tej części regionu historycznymi zespołami pofolwarcznymi oraz współczesnymi (trudnymi) przekształceniami własnościowymi i funkcjonalnymi.

Fragmenty tekstu pochodzą z Raportu o stanie zachowania zabytków nieruchomych w województwie zachodniopomorskim. Zabytki wpisane do rejestru zabytków (księgi rejestru A i C), wyd. Narodowy Instytut Dziedzictwa, Jakub Wrzosek, Warszawa 2017.



Najnowsze wpisy z województwa zachodniopomorskiego

Zapoznaj się z najnowszymi wpisami o dworach i pałacach z naszej Bazy DIPP.

Dwór Staw Pasieka
Pałac Srebrzyszcze
Dwór Raciborowice
Dwór Okszów

Redaktorzy DIPP zachodniopomroskiego

Nina Herzberg-Zielezińska

Myślę, że mogłabym siebie określić jako pasjonatkę i obrończynię zabytków. Jestem poszukiwaczką interesujących miejsc oraz historii. W realizowaniu wytyczonych sobie celów czy projektów jestem ambitna i uparta. Krótko mówiąc nie daje łatwo za wygraną. Od życia oczekuję samych pozytywnych wrażeń. Choć kocham swoje rodzinne miasto – Wejherowo – to uwielbiam podróżować, nie tylko za granicę ale również po Polsce. 

Moja przygoda z obiektami rezydencjalnymi rozpoczęła się od wycieczki do pałacu w Karżniczce i pomysłu na pracę magisterską. "Historyczne rezydencje powiatu wejherowskiego - krajobraz kulturowy i narracje"  dały początek mojej nowej pasji. To wtedy rozpoczęłam poszukiwania dworów i pałaców i odkryłam, że jest ich naprawdę dużo. Obecnie pracuję nad skatalogowaniem wszystkich obiektów rezydencjalnych w całej Polsce. 

logo dwory i pałace polski

Copyright © 2020 Dwory i Pałace Polski. Powered by Indico S.C.  & Joomla! CMS 

Znajdż nas na:

Instagram Facebook Facebook youtube

Kontakt

Indico S.C. , Wałowa 10/3, 84-200 Wejherowo
NIP: 5882424318, REGON: 366309509
tel. + 48 58 778-21-30,
tel. kom +48 505-505-016

 

Kontakt z redakcją:

Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Najpopularniejsze regiony