Podziel się:

Pałac Zbożenna

Historia pałacu w Zbożennie

Przeczytaj więcej informacji o pałacu w Zbożennie. Poznaj jego historię, dowiedz się jak zmieniał się obiekt na przestrzeni lat i przeczytaj ciekawostki. Miłego czytania!

Historia

Niepozorny od frontu dwór nabiera pałacowej okazałości od strony ogrodu, gdyż usytuowanie na skarpie powoduje, że zyskuje od tej strony dodatkową kondygnację. Od frontu parterowy, nakryty czterospadowym dachem, z piętrowym środkowym ryzalitem zwieńczonym trójkątnym frontonem i parterowymi wydłużonymi alkierzami po bokach, o zaokrąglonych łączeniach z korpusem. Czołowe ściany alkierzy opięte parami lizen i zwieńczone trójkątnymi frontonami. Od ogrodu piętrowy, z piętrowymi ryzalitami skrajnymi zwieńczonymi szczytowymi ściankami i opiętymi – podobnie jak frontowe alkierze – parami lizen. Część środkowa lekko zryzalitowana i przechodząca w wystawkę dachową zamkniętą trójkątnym naczółkiem. Pomiędzy ryzalitami, na całej długości kondygnacji przyziemia, arkadowy podcień, na którym taras. Z tarasu otwiera się szeroka panorama na dolinę rzeczki Radomki oraz park, który zachował fragmenty geometrycznego założenia z XVII wieku. Dwór w Zbożennie wzniesiony został w XVIII wieku dla Karola Szydłowskiego, starosty uszyckiego, na miejscu wcześniejszej siedziby. Około połowy XIX wieku był przekształcany i rozbudowywany, a na początku XX stulecia prawdopodobnie ujednolicany i odnawiany.

Miejscowość wspomniana przez Długosza w Rocznikach, czyli kronikach sławnego Królestwa Polskiego. Niegdyś własność Duninów Zbożeńskich, w XVIII wieku Szydłowskich, w tym Szymona Szydłowskiego, kasztelana żuromskiego, i jego żony Konstancji z książąt Wiśniowieckich, a w 1783 roku Karola Szydłowskiego, starosty uszyckiego. W XIX wieku Zbożenna należała do generała Jana Malletskiego i jego córki Walerii Marrené-Morzkowskiej (1832–1903), znanej swego czasu pisarki. Jean Baptiste Mallet de Grandville, urodzony w 1777 roku francuski inżynier wojskowy, brał udział w kampaniach rewolucyjnej Francji, a następnie w kampaniach napoleońskich jako pułkownik inżynierii wojskowej przydzielony do wojsk Księstwa Warszawskiego. Wziął udział w kampanii 1812 roku. Pozostał w Polsce jako generał w wojsku Królestwa Polskiego, a przyjmując naturalizację, spolonizował pierwszy człon nazwiska, zmieniając je na Malletski. W powstaniu listopadowym był szefem wojsk inżynieryjnych i generałem kwatermistrzem. Po 1831 roku służył w armii rosyjskiej. Odznaczony francuską Legią Honorową i Virtuti Militari. Zbożennę odziedziczył po pierwszej żonie, dwadzieścia lat od siebie młodszej, kasztelance żarnowskiej Wiktorii z Szydłowskich, zmarłej w 1830 roku. Jego drugą żoną była Adela z Krasińskich, córka żołnierza legionów Chryzantego Krasińskiego. Generał Malletski zmarł w Zbożennie w 1846 roku. Z drugiego małżeństwa miał córkę Walerię primo voto Morzkowską, secundo voto Marrené, urodzoną w Zbożennie w 1832 roku, swego czasu znaną pisarkę, działaczkę społeczną, wszechstronnie wykształconą, emancypantkę w granicach rozsądku. Jej powieści – głównie salonowe romanse o kobietach uwikłanych w nieszczęśliwych małżeństwach – cieszyły się niegdyś znacznym powodzeniem. Na skutek kłopotów finansowych około 1880 roku sprzedała Zbożennę. W 1909 roku Zbożenna była własnością Stefana Sobieszczańskiego, a w późnych latach dwudziestych Stanisława Barańskiego. Majątek liczył wówczas 104 hektary. Ostatnim właścicielem Zbożenny był Kazimierz Witwicki (ur. 1888), który wywieziony w głąb ZSRR w 1945 roku, wrócił schorowany i zmarł w roku 1950.

Dom i park w przyzwoitym stanie. Ładne położenie na skarpie rzeczki Radomki. Obiekt dostępny: hotel, restauracja Krajowego Związku Rewizyjnego Spółdzielni Spożywców Społem.

Źródła wiedzy

Tekst: Piotr Libicki, Dwory i Pałace wiejskie na Mazowszu, Poznań 2013.
Zdjęcia: Udostępili ówcześni właściciele pałacu, Dwór Zbożenna (zdjęcia historyczne pochodzą od gości, spokrewnionych z dawnymi właścicielami pałacu).

Polecane publikacje z naszej księgarni:

Więcej obiektów w gminie Przysucha


Dwory i Pałace Wiejskie na Mazowszu

Powyższy opis pochodzi z publikacji Piotra Libickiego, pt. "Dwory i Pałace wiejskie na Mazowszu".

Wydawnictwo REBIS

Publikacja "Dwory i pałac wiejskie na Mazowszu" została wydana przez wydawnictwo REBIS.

Opis książki od wydawcy:

Przewodnik dokumentujący ziemiańskie siedziby; prawie 600 obiektów z terenu obecnego województwa mazowieckiego. Dwory i pałace wiejskie na Mazowszu to kolejna po bestsellerowych Dworach i pałacach wiejskich w Wielkopolsce książka-katalog-przewodnik poświęcona historycznym siedzibom ziemiańskim. W książce opisanych zostało 629 obiektów z terenu obecnego województwa mazowieckiego.

  • Współautor publikacji: Marcin Libicki

  • ISBN: 978-83-7301-826-6

  • Ostatnie wydanie: 2013 r.

  • Nakład książki został wyczerpany


Autor książki: Piotr Libicki

Piotr Libicki (ur. 1973 r.), historyk sztuki, członek Stowarzyszenia Historyków Sztuki, autor i współautor przewodników i książek, w tym serii poświęconej dworom i pałacom wiejskim w Wielkopolsce, w Małopolsce, na Mazowszu i na Podkarpaciu. W latach 1999-2009 współpracownik Telewizji Polskiej w Poznaniu, autor i współautor ponad 100 programów krajoznawczych i reportaży. W latach 2013-2015 gościnny wykładowca w Instytucie Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej UAM, a w latach 2018-2019 w Instytucie Historii Sztuki UAM. Od 2013 roku pełnomocnik Prezydenta Miasta Poznania ds. estetyki miasta.

Piotr Libicki